Hot vs Cold ความร้อนหรือความเย็น…จะเลือกใช้อย่างไรเมื่อเกิดการบาดเจ็บ?

Men's Fitness EditorHealth

หลายคนมีข้อสงสัยว่า “ควรเลือกใช้ความร้อนหรือความเย็นเมื่อมีอาการเจ็บเกิดขึ้นกับส่วนต่างๆ ของร่างกาย” บ้างก็ว่ามีอาการเจ็บต้องใช้ความร้อนประคบ บ้างก็ว่าควรใช้ความเย็นประคบเมื่อมีความเจ็บปวดเกิดขึ้นใหม่ๆ แล้วอะไรคือเกณฑ์ตัดสินว่าอาการเจ็บนี้เกิดขึ้นใหม่ หรือเป็นอาการที่เกิดนานแล้ว? หรือปวดแบบไหนต้องใช้ความร้อน เจ็บแบบไหนต้องใช้ความเย็น เพื่อให้ง่ายต่อการเข้าใจเรามาเริ่มต้นกันตรงที่ว่า “เราใช้ความร้อนหรือความเย็นไปเพื่ออะไร?”

“ร้อน” คลายเจ็บ

เราใช้ความร้อนประคบบริเวณส่วนที่เจ็บเพื่อให้ความร้อนช่วยลดอาการเจ็บ ตึง และเพิ่มการไหลเวียนเลือด โดยความร้อนจะทำให้เนื้อเยื่อส่วนที่ตึง เกร็งหรือหดรั้งสามารถยืดได้ง่ายขึ้น พร้อมทั้งเพิ่มการไหลเวียนเลือดและทำให้หลอดเลือดบริเวณนั้นขยายตัว ซึ่งช่วยให้ของเสียที่คั่งค้างภายในเนื้อเยื่อที่เป็นสาเหตุหนึ่งของความเจ็บปวดถูกขจัดออกไป อีกทั้งยังช่วยนำสารอาหารและออกซิเจนที่เป็นส่วนสำคัญในกระบวนการซ่อมสร้างเซลล์ ดังนั้นเราจึงใช้ความร้อนในการรักษาอาการเจ็บปวดในกรณีของอาการปวดตึงที่ไม่ใช่เกิดจากการอักเสบ หรือเป็นอาการบาดเจ็บที่เกิดขึ้นใหม่ ระดับความร้อนที่เหมาะสมต่อการใช้ประคบคือควรรู้สึกอุ่นสบาย (ช่วง 41-45 องศาเซลเซียส) แต่ละครั้งใช้เวลาประคบประมาณไม่เกินครึ่งชั่วโมง สามารถประคบได้บ่อยตามแต่สะดวก รูปแบบของความร้อนที่ใช้ประคบมีหลากหลายรูปแบบไม่ว่าจะเป็นกระเป๋าใส่น้ำร้อน หรือลูกประคบ ฯลฯ ซึ่งเป็นความร้อนตื้นลงไปในชั้นร่างกายได้ไม่ลึก

“เย็น” ลดการอักเสบ

ส่วนในกรณีที่เป็นการอักเสบ หรือการบาดเจ็บใหม่คือมีอาการเจ็บเกิดภายใน 24-48 ชั่วโมงแรก อาการที่บ่งบอกถึงการอักเสบ ได้แก่ อาการปวด บวม แดง และร้อน อย่างน้อย 3 ใน 4 อาการดังกล่าว เมื่อเป็นเช่นนี้ควรเลือกใช้ความเย็นในการรักษาจนกว่าการอักเสบจะลดหาย หรือใช้ต่อเนื่องอย่างน้อยไม่ต่ำกว่า 48 ชั่วโมง ภายหลังการบาดเจ็บความเย็นจะช่วยลดอาการเจ็บ และทำให้การไหลเวียนเลือดลดลงในบริเวณที่ประคบซึ่งทำให้ไม่บวมเพิ่มขึ้น การประคบด้วยความเย็นใช้เวลาประมาณ 10-15 นาที ซึ่งจะใช้น้ำผสมกับน้ำแข็งในอัตราส่วน 1:1 หรือถ้าจะใช้เจลเย็นจากช่องแช่แข็งในตู้เย็นก็ต้องใช้ผ้าห่อก่อนวางประคบ

แล้วจะใช้แบบไหนดี?

การใช้ความร้อนและความเย็นในการประคบบริเวณที่มีอาการเจ็บถือเป็นการปฐมพยาบาลและดูแลด้วยตนเองเบื้องต้น อย่างไรก็ตามเราต้องพิจารณาก่อนว่าอาการเจ็บที่เกิดขึ้นไม่เป็นอันตรายร้ายแรงถึงชีวิต ส่วนการเลือกว่าจะใช้ความร้อนหรือความเย็นนั้นก็ดูว่าอาการเจ็บมีลักษณะของการอักเสบหรือไม่ และอาการเจ็บเกิดตามมาภายหลังจากเหตุกระทบกระแทกทันทีทันใดหรือในช่วง 48 ชั่วโมงแรกหรือไม่ ถ้าใช่…เราก็เลือกใช้ความเย็นประคบก่อน อย่างไรก็ตามถ้ารักษาเบื้องต้นแล้วอาการไม่ดีขึ้นควรรีบปรึกษาแพทย์หรือผู้เชี่ยวชาญในทันทีนะครับ


Contributor:  Tossaphon Jaysrichai